Page 89 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

Hiện nay, hệ thống giao thông đường bộ ở ĐBSCL không chỉ đáp ứng
nhu cầu vận chuyển hàng hóa, du lịch mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và
bảo vệ môi trường, thể hiện sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hệ
sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Với nỗ lực hiện đại hóa và quy
hoạch lại hạ tầng giao thông đường bộ, dự án xây dựng các tuyến đường ven
biển và kết nối với các sân bay quốc tế như Cần Thơ và Phú Quốc hứa hẹn sẽ
mở ra nhiều cơ hội phát triển cho ĐBSCL trong tương lai.

3.2.3 Hệ thống giao thông đường sắt

Dự án Đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho được kĩ sư trưởng Giám đốc Sở
Công chánh Nam Kỳ Eyriand de Vergnes chủ trương từ năm 1874. Lúc đầu,
ông định xây dựng một tuyến đường sắt chạy từ Sài Gòn sang Phnôm Pênh
nhưng không thực hiện được vì đường phải chạy qua một vùng hàng năm bị
ngập lụt và không có người dân ở. Dự án Sài Gòn – Mỹ Tho được mở ra để
kết nối với các đô thị ở vùng ĐBSCL và Sài Gòn đã gây nên sự tranh cãi
quyết liệt từ Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ. Cuối cùng dự án được chấp nhận
và nó nằm trong kế hoạch hệ thống đường sắt nối vào hệ thống đường sắt
quốc tế dự định của Pháp, gồm: tuyến Sài Gòn – Mỹ Tho – Cần Thơ – Bạc
Liêu – Cà Mau; tuyến Cần Thơ – Châu Đốc – Phnôm Pênh – Batdomboong
– Bangkok – Miến Điện - Ấn Độ và các nước Trung Đông (tuyến này đã có
sẵn đường quốc tế); tuyến Bangkok – Mã Lai và Bangkok – Nakhon (Thái
Lan) – Vientiane; tuyến cuối cùng sẽ qua Udon (Thái Lan) nơi có rất nhiều
người Việt sinh sống. Quá trình xây dựng gặp nhiều khó khăn do tuyến đường
chạy qua một vùng có nhiều sông rộng, nền móng xấu nên chi phí đầu tư lên
tới 11.652.000 francs, tương ứng với giá thành 165.000 frans/1km tăng gấp
4,5 lần so với dự định số vốn ban đầu (Oanh & Tâm, 2015).

Tuyến đường có khổ rộng 1 m, qua 2 cầu lớn là cầu Bến Lức (350m)
và cầu Tân An (113m). Tuyến đường tuy chỉ dài 71 km nhưng có ý nghĩa
quan trọng vì nó nối liền trung tâm Sài Gòn với ĐBSCL vừa có tác dụng thúc
đẩy đô thị hóa vừa đẩy nhanh quá trình vơ vét lúa gạo từ các tỉnh miền Tây
vận chuyển về Sài Gòn. Ngày 20/7/1885, chuyến tàu đầu tiên xuất phát từ ga
Sài Gòn, vượt Sông Vàm Cỏ Đông bằng phà tại Bến Lức đến ga Mỹ Tho đã
đánh dấu sự ra đời của ngành đường sắt Việt Nam (Oanh & Tâm, 2015).

Việc hình thành các tuyến đường sắt về miền Tây, miền Đông Nam Kỳ
cũng như các nhà ga dọc các tuyến đã phục vụ rất hiệu quả, tạo thuận lợi cho
việc đi lại của hành khách và hoạt động giao thương hàng hóa. Trong một
thời gian ngắn, sự hình thành hệ thống đường sắt giao thông vận tải đã thay

63