Page 54 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

thái. Thứ tư, sự tham gia tích cực của cộng đồng người dân địa phương trong
việc quản lý nguồn nước, nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học là điều cần
thiết để bảo đảm hiệu quả của quá trình quản lý. Cuối cùng, việc xây dựng
khu dự trữ sinh quyển góp phần ứng phó với những tác động tiêu cực của biến
đổi khí hậu.
Thứ năm, đặc điểm về thảm thực vật và các loài thực vật

Vùng ĐBSCL, một thời được mệnh danh là xứ sở của những cánh rừng
ngập nước mênh mông, nay đã khoác lên mình diện mạo mới. Kể từ khi đất
nước thống nhất vào năm 1975, quá trình khai thác, chuyển đổi mục đích sử
dụng đất ngập nước tự nhiên và bán tự nhiên sang các loại đất canh tác đã
khiến diện mạo ĐBSCL thay đổi rõ rệt, trở thành một vùng đất mang dấu ấn
của con người. Những vùng đất ngập nước tự nhiên và bán tự nhiên giờ đây
chỉ còn sót lại trong những khu vực hạn hẹp, bị chia cắt, chủ yếu nằm trong
các khu bảo tồn. Hệ sinh thái thực vật tự nhiên và bán tự nhiên phản ánh rõ
nét điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và thủy văn đặc trưng của vùng, được phân
chia thành các quần xã nước ngọt và nước mặn.

Thảm thực vật nước ngọt nội địa
Rừng thường xanh và bán thường xanh: Thảm thực vật rừng thường
xanh và bán thường xanh tại tỉnh Kiên Giang (các huyện Kiên Lương, Hòn
Đất) và An Giang (khu vực Thất Sơn) chỉ chiếm diện tích khiêm tốn, ước tính
vài nghìn hecta. Theo kết quả khảo sát mới đây của Viện Sinh thái học miền
Nam, những khu vực rừng bán thường xanh nhiệt đới cùng với thảm thực vật
cây bụi thưa phân bố rải rác trên địa hình đồi núi của đồng bằng, nơi ghi nhận
sự hiện diện của nhiều loài đặc hữu.
Rừng ngập nước: Rừng tràm, một biểu tượng của vùng ĐBSCL, hiện
nay chỉ còn lại những mảng nhỏ rải rác. Những khu vực còn lưu giữ diện tích
đáng kể nhất là Vườn Quốc gia Tràm Chim, Khu Bảo tồn Sinh thái Đồng
Tháp Mười và Khu Bảo tồn Đất ngập nước Láng Sen thuộc Đồng Tháp Mười.
Ở khu vực bán đảo Cà Mau, trên đất than bùn, Vườn Quốc gia U Minh
Thượng và U Minh Hạ vẫn giữ được những cánh rừng tràm còn nguyên vẹn.
Ngoài ra, khu vực tứ giác Long Xuyên cũng có một vài diện tích nhỏ thuộc
khu rừng tràm Trà Sư. Trong hầu hết các kiểu rừng ngập nước ở ĐBSCL, loài
tràm Melaleuca cajuputi chiếm ưu thế. Loài cây này tạo nên những vùng rừng
bán tự nhiên tại một số khu vực, phần còn lại chủ yếu là rừng trồng.

28