Page 99 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

phát triển đường thủy nội địa nhưng tận dụng, khai thác tuyến đường này vẫn
còn hạn chế. Giao thông thủy nội địa từ lâu lại bị “bỏ quên” do thiếu tầm nhìn
và đầu tư bài bản. Tại đây có hơn 2.500 cảng nội địa, nhưng phần lớn chưa
được kết nối tốt với hệ thống đường bộ; không có hạ tầng kho bãi, phương
tiện bốc xếp phù hợp với việc tiếp nhận, vận chuyển hàng hóa bằng container.
Gần đây, Chính phủ đầu tư nhiều công trình thủy lợi và giao thông trọng
điểm, phạm vi tác động liên tỉnh và liên vùng. Vấn đề định hình khu dân cư
và kết cấu hạ tầng đối mặt kép với tình trạng xói lở, mực nước biển dâng, sụt
lún đất, mâu thuẩn quản lý nước địa phương và thiếu vật liệu đắp nền
(Anthony et al., 2015; Do et al., 2024). Vấn đề này cần quan tâm tới thay đổi
đặc điểm định cư trong quy hoạch dân cư và kết cấu hạ tầng thích nghi với
thay đổi môi trường – sinh thái trong tương lai.
Cách thức phát triển đô thị hiện nay đang làm đồng nhất hóa vùng
ĐBSCL khiến cho bản sắc địa phương trở nên mờ nhạt. Phát triển hạ tầng rập
khuôn và quá lớn tại khu dân cư, đô thị mới cùng với sự thiếu không gian
sông nước, không gian xanh, công trình cứng (bê tông) làm mất đi đặc trưng
“văn hóa sông nước”. Tập quán sống theo sông rạch hoặc theo đất canh tác
nông nghiệp làm phân mảnh khu dân cư và đất nông nghiệp, khó quy hoạch
khu nguyên liệu tập trung, cơ giới hóa, cũng như tiếp cận hệ thống hạ tầng
giao thông, cấp nước, điện.
3.4.3 Cơ hội

Hạ tầng giao thông thủy, hoạt động như một hệ thống hoàn chỉnh và
tích hợp, vẫn là một tiềm năng rất lớn của vùng. Tiềm năng này cần được khai
thác tối đa, hiện đại hóa, phát triển thích ứng và mở rộng cho nhu cầu của
vùng trong tương lai.
Vùng ĐBSCL nhận được sự đầu tư lớn từ Chính phủ và các tổ chức
quốc tế trong việc phát triển và xây dựng hệ thống giao thông. Các chương
trình, dự án hỗ trợ kỹ thuật về nâng cấp đô thị, cấp nước, thoát nước và xử
lý nước thải được triển khai hiệu quả. Định hướng phát triển hạ tầng giao
thông đến năm 2050 bao gồm việc đầu tư xây dựng mới và nâng cấp các
tuyến đường bộ cao tốc, đường quốc lộ, cảng hàng không và cảng biển cũng
như cụm cảng hành khách và cụm cảng hàng hóa đường thủy nội địa (Thủ
tướng Chính phủ, 2022).

73