Page 101 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

thách thức để phát triển hạ tầng (Dung, 2018; Lý, 2023). Tác động này không
chỉ tăng phí xây dựng mà còn làm giảm khả năng chịu lực và tuổi thọ của
các công trình, ảnh hưởng tính an toàn và sự ổn định của hạ tầng kỹ thuật
(Khuê, 2024).
ĐBSCL đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển khu dân cư
và công trình dân dụng do tác động của biến đổi khí hậu, sụt lún đất, xói lở
bờ sông và bờ biển ảnh hưởng tính ổn định của công trình và đời sống cư dân.
Nhiều khu dân cư dễ bị ngập mặn, xói lở và ảnh hưởng bởi nước biển dâng,
đã được báo cáo trong nghiên cứu về ĐBSCL (Chinh, 2020).

3.5 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

3.5.1 Kết luận
Hạ tầng giao thông, dân cư và công trình dân dụng ở đồng bằng phản
ánh đặc trưng “văn hóa sông nước”. Hệ sinh thái tự nhiên, tiến trình khai khẩn
và phát triển đồng bằng giúp định hình hình thái và sự phát triển công trình
của đồng bằng trong khoảng hai thế kỷ qua. Công trình giao thông và di dân
hình thành bắt nguồn từ phục vụ khai khẩn thiên nhiên phát triển kinh tế nông
nghiệp. Hệ thống hạ tầng thủy có vai trò quan trọng trong quá khứ cũng như
trong tương lai, dựa trên lợi thế tự nhiên của đồng bằng. Định hình và cấu
trúc khu dân cư và công trình dân dụng đặc trưng văn hóa hài hòa với thiên
nhiên và thuận tiện phát triển nông nghiệp.

Thế mạnh vốn có của đồng bằng cũng đồng thời là hạn chế để phát triển
hạ tầng và công trình dân dụng đáp ứng phát triển kinh tế - xã hội và ứng phó
thay đổi môi trường tự nhiên hiện tại và tương lai. Điều kiện sinh thái tự nhiên
gây ra tính phân mảnh trong phát triển công trình, chi phí xây dựng cao và
tính thiếu đồng bộ để kết nối giữa các phương thức giao thông và khu dân cư
với công trình công cộng. Tác động biến đổi khí hậu, nước biển dâng và thay
đổi dòng chảy sông Mekong cũng như định hướng chuyển dịch mô hình kinh
tế - xã hội của đồng bằng đặt ra quan tâm phát huy bản sắc đặc trưng và lợi
thế “sông nước” của vùng nhưng đồng thời đổi mới về quy hoạch và xây dựng
công trình khi đồng bằng đang và sẽ “chuyển đổi trạng thái” (chương 1).

3.5.2 Khuyến nghị

Đáp ứng định hướng phát triển bền vững vùng của Chính phủ, tầm nhìn
đến năm 2050, phát huy lợi thế “văn hóa sông nước” trong bối cảnh “chuyển
đổi trạng thái”, vài vấn đề cần quan tâm về phát triển và sử dụng hiệu quả hạ
tầng giao thông, khu dân cư và công trình dân dụng của vùng như sau:

75