Page 120 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

úng và rửa phèn, nhờ đó mở rộng đất canh tác lúa cao sản, gia tăng sản lượng
lúa. Những nỗ lực này đã thay đổi đáng kể hệ sinh thái tự nhiên, sản xuất nông
nghiệp và kinh tế - xã hội của vùng. Hệ thống thủy lợi đóng vai trò then chốt
đối với hệ thống canh tác nông nghiệp của vùng, nơi có địa hình thấp, mạng
lưới sông/rạch chằng chịt, đất canh tác phì nhiêu, nhưng chịu ảnh hưởng ngập
úng từ nước sông Mekong, nước mưa và mặn trong mùa khô.

Hình 4.1. Khảo sát đất và thực vật vùng Đồng Tháp Mười năm 1995 phục vụ
Chương trình quốc gia “Điều tra cơ bản tổng hợp vùng đồng bằng sông Cửu Long
(Nguồn: Quới, 1995)

(2) Xây dựng đê bao ngăn lũ: Đê bao ngăn lũ để kiểm soát ngập lũ từ
sông Mekong trong mùa mưa, mở rộng diện tích canh tác lúa và đối tượng
sản xuất khác trong mùa lũ. Kết quả đạt được gồm:

- Phát triển sản xuất 3 vụ lúa: Hệ thống đê bao khép kín giúp nông dân
canh tác 3 vụ/năm thay vì 1-2 vụ trước đây. Từ đó, sản lượng lúa gia tăng,
đảm bảo nhu cầu gạo trong nước và có dư để xuất khẩu;

- Ổn định lịch thời vụ: Bảo vệ đồng ruộng trong giai đoạn lúa đang sinh
trưởng, đảm bảo lịch gieo trồng và thu hoạch không bị gián đoạn do nước lũ;

- Thúc đẩy áp dụng kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến: Việc kiểm soát được
lũ, nông dân ứng dụng các kỹ thuật thâm canh như: sử dụng giống lúa năng
suất cao, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và cơ giới hóa.

94