Page 126 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

chuyển sang trồng các loại cây trồng hoặc thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn
như: cây ăn trái, rau/màu, tôm, cá (Hình 4.3 và Hình 4.4). Sự chuyển dịch này
do các yếu tố đan xen: (1) biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn, (2) tăng giá trị
kinh tế, thu nhập cao hơn, và (3) chính sách về nông nghiệp và phát triển kinh
tế - xã hội của Chính phủ thay đổi từ năm 2017 (Nhân và ctv., 2022).
Phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ và bền vững: Sản xuất nông
nghiệp hướng hữu cơ và thân thiện môi trường đang được khuyến khích và
phát triển mạnh mẽ ở vùng ĐBSCL trong những năm qua. Các mô hình sản
xuất hướng hữu cơ không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp nông dân
nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường tiêu dùng ngày càng
cao đối với các sản phẩm sạch và an toàn. Nông dân sử dụng các công nghệ
tiên tiến như cảm biến độ ẩm, hệ thống tưới tiêu tự động và ứng dụng phần
mềm quản lý nông trại để tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí
tài nguyên và tăng lợi nhuận.

Phát triển nuôi trồng thủy sản: Nuôi tôm và các loại thủy sản khác, đặc
biệt là tôm sú, tôm thẻ, đã trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu nông
nghiệp của ĐBSCL. Các tỉnh ven biển như Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau đã
đầu tư vào nuôi tôm công nghệ cao, giúp nâng lợi nhuận và giá trị xuất khẩu.
Cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ: Cơ giới hóa trong sản xuất nông
nghiệp đã có những bước tiến đáng kể với việc áp dụng máy móc trong cày
bừa, gieo trồng, thu hoạch và chế biến. Các thiết bị như máy làm đất, gặt đập
liên hợp, gieo sạ/cấy, thiết bị bón phân, xịt thuốc, cuốn rơm, hút bùn mương,
theo dõi nước ruộng/ao,… đã giúp giảm thiểu chi phí lao động, tăng hiệu quả
sản xuất và giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Nông dân cũng bắt đầu
ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi để nâng cao
năng suất và chất lượng sản phẩm.
Chuyển đổi cơ cấu sản xuất và phát triển nông nghiệp đô thị: Một số tiểu
vùng cũng đang bắt đầu chuyển hướng phát triển nông nghiệp đô thị với việc
ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất rau quả sạch và các sản phẩm nông sản
trong nhà lưới/màng. Những mô hình này đang dần trở thành một phần quan
trọng trong việc cải thiện chất lượng và lợi nhuận sản xuất nông nghiệp.

Liên kết sản xuất và tiêu thụ: Liên kết hợp tác xã và doanh nghiệp là
một trong những xu hướng nổi bật trong 10 năm qua, là sự phát triển mạnh
mẽ của các mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế
biến. Các mô hình hợp tác này giúp nông dân tiếp cận công nghệ mới, hỗ trợ
tiêu thụ sản phẩm ổn định và nâng cao giá trị nông sản.

100