Page 48 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

mỗi năm, trung bình 6 - 7 giờ mỗi ngày; lượng bốc hơi trung bình 1.000 -
1.300 mm, độ ẩm tương đối của không khí 78 - 82%. Tổng lượng bức xạ rất
2
lớn (khoảng 140 kcal/cm /năm) phân bố điều hòa qua các tháng, tổng nhiệt
độ toàn năm khoảng 9.500 - 10.000°C (Châu & Cảnh, 2016). Vùng ven biển
Tây mưa nhiều (từ 2.000 mm đến 2.400 mm) và giảm dần về phía Đông Bắc.
Vùng ven biển Đông lượng mưa từ 1.600 mm đến 1.800 mm. Vùng phía Bắc
mưa ít dần, chỉ đạt khoảng 1.200 mm - 1.400 mm. Tổng lượng tài nguyên
3
nước mưa tại vùng ĐBSCL là 65,4 tỷ m /năm. Tổng lượng mưa năm thống
kê tại một số trạm trong vòng 20 năm vừa qua đều cho thấy có xu thế giảm từ
10 đến 15 % (Viện Khoa học Môi trường và Phát triển, 2020).

Theo My (2024), ĐBSCL phân hóa thành 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và
mùa khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 05 đến tháng 11, lượng mưa chiếm
khoảng 90 - 94% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4
năm sau, lượng mưa chỉ chiếm từ 6 đến 10% tổng lượng mưa cả năm. Do
mưa lớn trong toàn lưu vực từ tháng 8 đến tháng 12 thường gây ngập lũ cho
khoảng 50% diện tích toàn vùng. Ngược lại, vào mùa khô thường thiếu nước
ngọt, nhất là khu vực bị ảnh hưởng xâm nhập mặn. Tuy nhiên, trong những
năm gần đây, biến đổi khí hậu gây ra những hiện tượng thời tiết cực đoan như
hạn hán, lũ lụt thất thường, xâm nhập mặn, nước biển dâng.... Đối với
ĐBSCL, tác động của biến đổi khí hậu gây ra ảnh hưởng nặng nề đến việc
sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân. Điển hình như năm 2024,
nắng nóng đến sớm và kéo dài liên tục, trong đó có nhiều ngày xảy ra nắng
nóng gay gắt trên 37°C.
Vùng ĐBSCL với tổng hòa những đặc điểm khí hậu độc đáo, sở hữu
những lợi thế riêng biệt hiếm nơi nào sánh bằng. Nền nhiệt độ ổn định, bức
xạ nhiệt dồi dào cùng chế độ nắng cao đã tạo nên một môi trường lý tưởng
cho sự sinh trưởng và phát triển của các sinh vật. Thảm thực vật và quần thể
động vật phong phú, đa dạng, đồng thời duy trì tính đồng nhất cao, là minh
chứng rõ nét cho sự ưu việt của điều kiện tự nhiên nơi đây. Những lợi thế này
đã đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của ngành nông nghiệp, sản xuất
lương thực, thực phẩm, chế biến sản phẩm nông - thủy - hải sản, góp phần
quan trọng vào nền kinh tế quốc gia.

Thứ hai, đặc điểm về nguồn nước

ĐBSCL sở hữu nguồn nước phong phú bởi hệ thống mạng lưới kênh
rạch đa dạng và rộng lớn, nguồn nước tại đây được cung cấp đầy đủ và đáp
ứng nhu cầu cho các hoạt động sản xuất, nông nghiệp và sinh hoạt. Do có sự

22