Page 47 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới
P. 47
Chương 2
SINH THÁI VÀ ĐỊNH CƯ
*
Lê Thị Tố Quyên , Huỳnh Văn Đà
Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Cần Thơ
( Email: lttquyen@ctu.edu.vn)
*
2.1 ĐẶC ĐIỂM VÀ DIỄN THẾ SINH THÁI TỰ NHIÊN
2.1.1 Đặc điểm sinh thái tự nhiên
Được bồi đắp bởi phù sa màu mỡ của sông Cửu Long với 2 nhánh chính
là sông Tiền và sông Hậu, hệ thống kênh rạch chằng chịt và biển đảo đã hình
thành cho Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) một hệ sinh thái đa dạng, tạo
nên những cảnh quan đặc sắc, hấp dẫn, có vị trí chiến lược trong phát triển
kinh tế - xã hội của Việt Nam. Đây là vùng có nhiều tiềm năng lớn để phát
triển nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lương thực, nuôi trồng và đánh bắt thủy
sản. Việc phát triển vườn cây ăn quả mang lại giá trị xuất khẩu lớn cho cả
nước và mở rộng giao lưu với khu vực và thế giới (Linh, 2018).
Đây là một trong những vùng văn hóa “trẻ” nhất. Nhiều nghiên cứu cho
thấy rằng vùng văn hóa ĐBSCL hình thành từ khoảng thế kỷ XVI – XVII,
trong khi đó lịch sử văn hóa vùng ĐBSCL đã có niên đại sớm hơn nhiều vì
qua các hiện vật khảo cổ, các nhà nghiên cứu đã chứng minh tại khu vực này
đã có văn hóa thuộc thời đại đồng thau, đó là văn hóa Óc Eo của người bản
địa. Tuy nhiên, văn hóa Óc Eo không tồn tại liên tục mà bị đứt gãy cho đến
khi vùng đất ĐBSCL được các dân tộc đến sau khai phá vào khoảng thế kỷ
XVI – XVII (Lứa, 2005).
Thứ nhất, đặc điểm về khí hậu
Với vị trí nằm trong vùng nội chí tuyến, vĩ độ thấp, gần đường xích đạo,
ĐBSCL có tính chất khí hậu nhiệt đới cận xích đạo. Đồng thời, với ba mặt
giáp biển, tạo nên khí hậu điều hòa, ổn định và có tính đồng nhất cao trên
phạm vi toàn lãnh thổ. Vùng ĐBSCL có một nền nhiệt cao, ổn định trong cả
năm, phần lớn trong khoảng 25 - 27°C, biên độ nhiệt trong năm rất nhỏ, chỉ
khoảng 2 - 3°C. Mặc dù khí hậu nhiệt đới ẩm với tính chất cận xích đạo nhưng
với hệ thống sông ngòi chằng chịt và ba mặt giáp biển nên không quá nóng.
Đồng thời, sự khác biệt về nhiệt độ trung bình giữa các địa điểm khác nhau
trong vùng châu thổ không vượt quá 1 - 2°C. Số giờ nắng 2.200 - 2.400 giờ
21

