Page 169 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

- Phát triển mô hình du lịch cộng đồng: Cư dân có thể tự tổ chức các
chương trình du lịch trải nghiệm cho du khách, như tham quan rừng ngập
mặn, trải nghiệm nghề đánh bắt cá, hoặc học làm nông nghiệp hữu cơ. Những
trải nghiệm này không chỉ giúp du khách hiểu hơn về đời sống và văn hóa của
ĐBSCL mà còn góp phần vào bảo tồn và phát triển bền vững;

- Bảo tồn các sản phẩm nông nghiệp truyền thống: Một số loại cây
trồng, vật nuôi bản địa như gạo Nàng Thơm Chợ Đào, gạo lúa mùa, mắm cá
linh, mắm cá sặc, khô cá lóc, xoài cát Hòa Lộc, bưởi Năm Roi, cá thác lác
không chỉ là nguồn sinh kế mà còn là nét đặc trưng văn hóa của vùng. Khuyến
khích phát triển và quảng bá những sản phẩm này dưới dạng có thương hiệu
sẽ giúp duy trì giá trị văn hóa và tăng cường kinh tế địa phương.

- Tạo dựng không gian văn hóa cộng đồng: Các hoạt động sinh hoạt văn
hóa như lễ hội mùa màng, lễ hội đua ghe ngo của cộng đồng dân tộc Khmer.
Lễ hội bánh dân gian là cơ hội để quảng bá văn hóa bản địa cho du khách.
Những hoạt động này giúp duy trì tinh thần đoàn kết và niềm tự hào của cộng
đồng, đồng thời thu hút khách du lịch đến tìm hiểu và trải nghiệm, mang lại
nguồn thu nhập mới (chương 7).

- Mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp: Tận dụng các phụ phẩm
nông nghiệp như rơm, rạ, cỏ khô làm phân hữu cơ hoặc thức ăn cho gia súc
giúp tạo vòng tuần hoàn khép kín, tiết kiệm tài nguyên và giảm chất thải ra
môi trường. Mô hình này cũng giảm thiểu ô nhiễm và tăng cường sự bền vững
trong sản xuất nông nghiệp.

c. Tăng cường vai trò của cộng đồng trong chuỗi giá trị

Để phát triển nông nghiệp bền vững, ta cần thúc đẩy cộng đồng tham
gia sâu rộng vào chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, thông qua các mô hình
tổ chức phù hợp, thông qua các giải pháp:

- Phát triển hợp tác xã và doanh nghiệp xã hội: Hợp tác xã hoặc doanh
nghiệp xã hội là nền tảng giúp các nông hộ nhỏ liên kết với nhau, tạo sức
mạnh thương lượng lớn hơn trong chuỗi giá trị. Cộng đồng cũng có thể chủ
động hơn trong quản lý và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng, đồng
thời giảm sự lệ thuộc vào các doanh nghiệp lớn;

- Xây dựng thương hiệu địa phương: Sản phẩm nông nghiệp vùng như
gạo thơm, trái cây đặc sản có thể được xây dựng thương hiệu gắn liền với chỉ
dẫn địa lý và chất lượng hữu cơ. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm
mà còn bảo tồn văn hóa bản địa, giúp cộng đồng chủ động hơn trong việc duy
trì bản sắc.

143