Page 153 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

Cuối cùng, xuất phát điểm của vùng ở vị trí thấp, cơ cấu kinh tế lạc hậu,
sức mua của toàn vùng còn thấp so với quy mô dân số do thu nhập chủ yếu
của người dân sống trong vùng là từ sản xuất nông nghiệp, mức sống của
phần đông người dân trong vùng là trung bình, đời sống còn khó khăn.
b. Yếu tố xã hội

Thứ nhất, do gắn bó lâu dài với văn hóa nông nghiệp truyền thống và
lối sống ổn định, người dân ĐBSCL đôi khi thể hiện sự ngần ngại trước các
thay đổi lớn. Tư duy dựa vào kinh nghiệm lâu đời khiến một bộ phận người
dân khó thích nghi với các quy trình sản xuất và phong cách làm việc hiện
đại, đặc biệt là khi các thay đổi đòi hỏi kỹ năng mới và sự linh hoạt cao.
Thứ hai, vấn đề về nguồn lao động và trình độ chuyên môn của lao động
tại vùng ĐBSCL cũng là một thách thức. Mặc dù dân số của vùng đông, xếp
thứ hai trong cả nước, nhưng chất lượng nguồn nhân lực lại không cao
(chương 10 và 11). Lao động tại ĐBSCL hiện nay phần lớn chưa qua đào tạo,
chỉ khoảng 7% trên tổng số dân ở bậc đại học, so với cả nước là 63%; cho
thấy vấn đề đào tạo và trình độ nguồn nhân lực của khu vực rất thấp (Báo
Kinh tế Nhân dân, 2023). Việc sử dụng lao động chưa qua đào tạo khiến thu
nhập trung bình của lao động trong vùng thấp hơn so với mức chung của cả
nước (chương 10). Đáng chú ý, các tỉnh ĐBSCL đang đối mặt với tình trạng
thiếu hụt nhân lực có trình độ cao trong các ngành dịch vụ và thương mại, đặc
biệt là chuyên gia về quản lý chuỗi cung ứng, am hiểu tiếng Anh, luật pháp
quốc tế và nghiệp vụ kinh doanh quốc tế. Hiện tại, các doanh nghiệp logistics
phục vụ khu vực ĐBSCL chủ yếu đến từ thành phố Hồ Chí Minh, nguồn nhân
lực được tuyển dụng và làm việc cũng tập trung tại đây gây ra nhiều thách
thức hơn cho vùng.

Ngoài ra, ở một số người lao động, phong cách làm việc thiếu kỷ luật
và tuân thủ quy trình là trở ngại lớn khi chuyển sang các công việc đòi hỏi
tính chính xác và sự cam kết cao. Thói quen làm việc linh động, dựa trên thời
vụ của nông nghiệp truyền thống khó phù hợp với yêu cầu về sự chuyên
nghiệp và kỷ luật của các ngành công nghiệp và dịch vụ, nơi quy trình và thời
gian là những yếu tố quan trọng.
Thứ ba, trong khi sự chăm chỉ và cống hiến là điểm mạnh của người
dân ĐBSCL thì tư duy đầu tư cho phát triển lâu dài lại là điểm yếu. Nhiều
người dân vẫn còn có tư duy ngắn hạn, ít chú trọng đến việc nâng cao kỹ
năng, học hỏi liên tục hay phát triển bản thân để đáp ứng các thay đổi của thị

127