Page 9 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

Thế mạnh vốn có cũng đồng thời là hạn chế để phát triển hạ tầng
và công trình dân dụng đáp ứng phát triển kinh tế - xã hội hiện tại và
tương lai. Hệ thống giao thông thủy có vai trò quan trọng để kết nối nội địa
cũng như thế giới. Đặc điểm sinh thái tự nhiên gây ra tính phân mảnh trong
phát triển công trình, chi phí xây dựng cao và tính thiếu đồng bộ để kết nối
giữa các phương thức giao thông và khu dân cư với công trình công cộng.
Tác động biến đổi khí hậu, nước biển dâng và thay đổi dòng chảy sông
Mekong cũng như định hướng chuyển dịch mô hình kinh tế - xã hội của vùng
đặt ra sự quan tâm trong phát huy bản sắc đặc trưng và lợi thế “sông nước”
nhưng đồng thời đổi mới về quy hoạch và xây dựng công trình trong trương
lai, hòa hợp nhưng thích nghi và chống chịu tốt với thay đổi tự nhiên để đáp
ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Kinh tế nông nghiệp tiếp tục là nền tảng của vùng, nhưng cần đẩy
mạnh công nghiệp, dịch vụ và thương mại dựa trên hệ sinh thái tự nhiên
để nâng cao giá trị kinh tế sinh thái bản địa và thúc đẩy sự phát triển xã hội.
Phát triển nông nghiệp hướng tới sinh thái dựa trên cách tiếp cận chuỗi giá trị
hệ sinh thái nông nghiệp hơn chuỗi ngành hàng cụ thể. Đồng thời, phát triển
của các ngành công nghiệp, dịch vụ và thương mại đã và đang đóng vai trò
quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế vùng, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và
cải thiện đời sống cư dân. Tuy nhiên, kinh tế công nghiệp, dịch vụ - thương
mại trên nền tảng thế mạnh nông nghiệp tăng trưởng chậm. Do đó, thúc đẩy
phát triển công nghiệp, dịch vụ - thương mại trên nền tảng nông nghiệp và
dịch vụ hệ sinh thái cần cải thiện chất lượng sản phẩm, phát triển hệ thống
logistics. Chính sách tăng cường giáo dục và đào tạo, tạo điều kiện thuận lợi
cho đổi mới sáng tạo và thay đổi hành vi lao động và kinh doanh cũng là
những giải pháp cần thiết để khai thác bền vững giá trị từ hệ sinh thái bản địa.

Phát triển mô hình kinh doanh nông nghiệp gắn với cộng đồng đóng
vai trò quan trọng trong phát triển bền vững. Sản phẩm bản địa không chỉ
tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn các giá trị văn hoá và phát triển
kinh tế - xã hội nông thôn. Phát triển tổ hợp tác nông dân hoặc hợp tác xã
kinh doanh nông nghiệp để nối kết với doanh nghiệp. Chính sách hỗ trợ từ
nhà nước và sự tham gia của các bên liên quan sẽ cải thiện năng lực nông dân,
tổ chức nông dân, doanh nghiệp nhỏ, nâng cấp chuỗi giá trị sản phẩm hệ sinh
thái nông nghiệp và phát triển sinh kế cộng đồng.

Du lịch sinh thái – nông nghiệp được xem là ngành kinh tế xanh
đầy tiềm năng của vùng ĐBSCL với hệ sinh thái ngập nước phong phú đa
dạng và văn hóa bản địa đặc sắc. Ngành này không chỉ tạo ra việc làm và

iii