Page 144 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

Cùng với sự phát triển của sản xuất và sự đa dạng hóa trong phân công
lao động xã hội, nhu cầu tiêu dùng của người dân tại ĐBSCL ngày càng tăng
cao, cả trong tiêu dùng sản xuất và tiêu dùng sinh hoạt. Ngành công nghiệp,
đặc biệt là công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm, đã từng bước đáp ứng
nhu cầu phong phú và đa dạng này, tạo ra nguồn cung cấp sản phẩm chất lượng
ngày càng tốt hơn. Vùng này có lợi thế tự nhiên về nông nghiệp, làm nền tảng
cho sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến lương thực với hệ
thống nhà máy hiện đại và tiên tiến (chương 1 và 4). Nhờ đó, các sản phẩm
nông nghiệp chủ lực của vùng như lúa gạo, trái cây, và thủy sản được gia tăng
giá trị đáng kể, góp phần vào quá trình công nghiệp hóa của vùng.

Sự phát triển của công nghiệp chế biến và xuất khẩu tại ĐBSCL cũng
đóng góp vào nền kinh tế quốc gia thông qua việc tích lũy nguồn vốn phục
vụ cho công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Nhờ các hoạt động xuất khẩu, vùng
ĐBSCL có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn, kỹ thuật và công nghệ tiên tiến từ
các quốc gia công nghiệp phát triển, góp phần nâng cao năng lực sản xuất nội
địa. Đặc biệt, tỉ trọng giá trị xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao trong tổng
giá trị xuất khẩu của Việt Nam đã tăng từ 19% năm 2010 lên khoảng 50%
năm 2020, cho thấy sự chuyển dịch tích cực của nền kinh tế theo hướng hiện
đại hóa (Cổng thông tin điện tử Sở Khoa học và Công nghệ Bến Tre, 2024).

Thứ hai, thúc đẩy chuyển dịch lao động và cải thiện thu nhập cho người
dân tại khu vực ĐBSCL.

Công nghiệp hóa tại vùng ĐBSCL đã tạo ra sự chuyển dịch lao động
đáng kể, thu hút người dân từ nông thôn vào các khu công nghiệp và nhà máy.
Khi cơ hội việc làm mở rộng nhờ sự phát triển của các ngành công nghiệp
chế biến nông sản và thủy sản, nhiều lao động nông nghiệp đã chuyển đổi
sang các công việc ổn định hơn trong lĩnh vực công nghiệp. Sự chuyển dịch
này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho ngành nông nghiệp mà còn góp
phần đa dạng hóa cơ cấu lao động tại ĐBSCL, làm tăng năng suất và hiệu quả
lao động trong vùng (chương 10).

Bên cạnh đó, ngành công nghiệp chế biến của vùng đã tạo ra nhiều cơ
hội việc làm và thu nhập cho người dân. Tốc độ tăng năng suất lao động bình
quân trong giai đoạn 2016-2020 đạt 5,8%/năm, cao hơn so với giai đoạn trước
là 4,3%/năm từ 2011-2015 (Cổng thông tin điện tử Sở Khoa học và Công
nghệ N tỉnh Bến Tre, 2024). Đồng thời, thu nhập bình quân đầu người mỗi
tháng tại ĐBSCL cũng tăng từ 1,8 triệu đồng vào năm 2012 lên 4,1 triệu đồng
vào năm 2022 (Niêm giám thống kê, 2022), góp phần cải thiện đáng kể mức

118