Page 141 - Đặc trưng và đổi mới kinh tế - xã hội - văn hóa của Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới

Ngoài ra, trong Từ điển Bách khoa Việt Nam (2022), công nghiệp được
hiểu là một trong hai ngành kinh tế cơ bản của nền kinh tế quốc dân, “là ngành
thuộc lĩnh vực sản xuất vật chất của nền sản xuất xã hội, có nhiệm vụ tạo ra
của cải vật chất cho xã hội, tạo ra các sản phẩm là tư liệu sản xuất và các vật
phẩm tiêu dùng”. Tương tự với các định nghĩa trên, Tuấn (2009) định nghĩa
ngành công nghiệp được chia thành ba loại hoạt động gồm: khai thác tài
nguyên tạo ra nguồn nguyên liệu nguyên thuỷ; chế biến sản phẩm của công
nghiệp khai thác, nông nghiệp và ngư nghiệp thành các loại sản phẩm khác
nhau nhằm thoả mãn các nhu cầu khác nhau của xã hội; dịch vụ sửa chữa các
sản phẩm công nghiệp nhằm khôi phục giá trị sử dụng của chúng. Như vậy,
có thể thấy được công nghiệp là một ngành sản xuất vật chất, bao gồm các
hoạt động khai thác và chế biến nhằm tạo ra các sản phẩm thỏa mãn nhu cầu
cho sản xuất và tiêu dùng của một quốc gia.
Đối với định nghĩa về kinh tế công nghiệp trong bối cảnh hiện đại hoá,
đó là quá trình thay đổi và cải tiến trong lĩnh vực công nghiệp, thể hiện sự
tiến bộ so với các giai đoạn trước đó cả về mặt số lượng và chất lượng. Tuy
nhiên, phát triển công nghiệp tất yếu sinh ra phát thải ô nhiễm, phát triển cũng
đồng nghĩa với những hy sinh nhất định về môi trường, đó là hai nội dung
không tách rời, hết sức mâu thuẫn nhưng luôn tồn tại. Trong bối cảnh toàn
cầu đang phải đối mặt với các vấn đề biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường
ngày càng nghiêm trọng thì yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải phát triển nền kinh
tế công nghiệp theo một hướng mới vừa đáp ứng được nhu cầu sản xuất vừa
bảo vệ môi trường sinh thái cho các thế hệ kế cận. Phát triển bền vững được
xác định là một sự phát triển thỏa mãn những nhu cầu của thế hệ hiện tại mà
không làm hại đến khả năng đáp ứng những nhu cầu của thế hệ tương lai
(United Nations, 1987).

Từ đây, khái niệm phát triển bền vững công nghiệp được UNIDO (Tổ
chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp quốc, năm) tiếp tục phát triển: “Những
mô hình công nghiệp hoá hướng vào các lợi ích về kinh tế và xã hội của thế
hệ hiện tại và các thế hệ sau mà không làm tổn hại tới quá trình sinh thái
nền”. Theo đó, có ba tiêu chí quan trọng của quá trình phát triển bền vững
công nghiệp bao gồm: bảo vệ năng lực sinh thái; sử dụng có hiệu quả các
nguồn lực con người, nguyên vật liệu và năng lượng; công bằng trong chia sẻ
gánh nặng về môi trường, xã hội và các thành quả công nghiệp hoá.

115